X
تبلیغات
کشاورزی نوین
نماینده رسمی بازرگانی پردیس وارد کننده ابزار آلات باغبانی Worth Garden 

نماینده رسمی مالچ های ارگانیک رنگی جهت استفاده در فضای سبز

نماینده رسمی ارائه انواع آبنما، فلاور باکس و پایه چراغ سنگی

نماینده رسمی کودهای کامل خارجی هورتی گرو - کمبی فست - کورته - اولترا تریس

وارد کننده کوکپیت - سینی نشاء هلندی - بذر گل - بذر سبزی و صیفی

وارد کننده قلمه رز - پیاز لیلیوم و کلیه بذور گیاهان آپارتمانی و فضای باز

سازنده سالنهای گلخانه ای مدرن

طراحی و احداث فضای سبز به انواع سبک های مدرن و به روز دنیا

 

جهت کسب اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید

۲۵۱۴۳۵۳ - ۰۲۶۱

۶۳۳۱۲۷۴ - ۰۲۶۱

۶۸۷۰۸۴۷ - ۰۹۱۲      

۰۲۲۱۴۰۲ - ۰۹۱۹          مهراد زمانی

+ نوشته شده در  جمعه بیست و نهم مرداد 1389ساعت 20:35  توسط مهراد زمانی | 

 

 

یونجه گیاهی است از خانواده Legominose با نام انگلیسی Alfalfa و با نام علمی Medicago sativa به معني علف ماد ها که اولین بار توسط ماد ها برای تامین غذای اسبهایشان اهلی گردید. یونجه اصولاً مبدا کویری دارد و در حال حاضر در تمام نقاط معتدل کشت می شود. بسیاری مبدا یونجه را آسیای مرکزی می دانند و معتقدند که از بین النهرین آمده است.

 

گیاه شناسی:
یونجه گیاهی است علفی و چند ساله که ارتفاع آن تا یک متر میرسد برگهای آن دارای سه برگچه می باشد ولــی در بعضی گونه ها به هفت برگـــچه هم می رسد. برگچه ها نوک تیز، سبز رنگ و بیضی شـــکل است. گلهای یونجه بشکل سبز و برنگ بنفش تیره یا آبی روشن است و میوه یونجه مانند صدف بوده و دانه داخل میوه مانند لوبیا ولی کوچکتر از آن می باشد. ساقه یونجه علفی، چهار گوش، توخالی و مستقیم است. یونجه ریشه ای بسیار عمیق دارد. ریشه یونجه از نظر عرضی حدود 1 تا 3 متر و از نظر طولی 2 تا 3 متر و گاهــــــاً تا 6 متر در خـــاک نفوذ می کند و بنابراین منبع ویتــــــامین ها ومواد معدنی است که از خــاک می گیرد.  یونجه از زمانهای بسیار قدیم در ایران کشت می شده است و در حدود پنج قرن قبل از میــلاد مسیح از یاران بـه یونان برده شد و در قرن هفتم بعد از میلاد به اروپا راه یافت . یونجه در ایران در مناطق مرکزی و جنوبی به مقدار بسیار زیاد کشت می شود. زنبور عسل گل یونجه را دوست دارد واز آن شهد زیادی بدست می آورد و تبدیل به عسل می کند. پرورش این گیاه در قدیم برای تهیه علوفه چهارپایان بوده ولی در حال حاضر بعلت دارا بودن مواد مغذی به مصرف غذایی نیز می رسد .

 

ارقام یونجه:

ارقام ایرانی یونجه عبارتند از: همدانی، بمی، یزدی، قره یونجه، بغدادی، مهاجرانی، قره یونجه خورونده، هراتی، افغانی، فامنین و ...

ارقام خارجی یونجه عبارتند از: موآپا، سونورا، سی ریور، سکوئل، ماسیرسا، رنجر، کانادایی، هاردیگان، ترکستانی و ...

ترکیبات شیمیایی:
یونجه سرشار از ویتامین های A,C,E,K و همچنین دارای آمیلاز که آنزیم مخصوص هضم مواد نشاسته ای است می باشد. آنزیم های بسیاری در یونجه یافت می شود بعنوان مثال می توان از امولسین ،اینورتاز و پکتیاز نام برد. یونجه دارای حدود 20% پروتئین می باشد. پروتئین های موجود در یونجه عبارتند از :لیزین ،آرژنین ، هیستیدین ، آدنین ، فنیل آلانین ،آسپاراژین و سیستین. یونجه دارای اسید فسفریک نیز هست یونجه همچنین دارای منیزیم ، آهن و مقدار جزئی ارسنیک و سیلیس است، بنابراین یونجه از نظر مواد غذایی بسیار قوی است و غذای خوبی برای انسان و حیوانات است.

خواص داروئی:

یونجه از نظر طب قدیم ایران گرم است. البته تازه آن گرم و تر و خشک شده آن گرم و خشک است .

1.   یونجه از نظر اینکه دارای بسیاری از مواد معدنی می باشد شیره آن برای بچه هایی که در حال رشد هستند و اسخوان بندی محکمی ندارند بسیار مفید است .حتی امروزه پودر این گیاه را در داروخانه ها می فروشند که آنرا می توان برای بچه های شیر خوار مصرف کرد. برای تهیه شیره یونجه باید مقدار 300 گرم یونجه را در یک لیتر آب ریخت و آنرا جوشانید تا مقدار آب آن به نصف تقلیل یابد سپس آنرا صاف کرده و مقدر کمی عسل به آن اضافه کنید که بصورت شربت درآید . مقدار مصرف برای طفل 200 گرم در روز است و برای اطفال شیرخوار حدود 50 گرم می باشد که می توان به شیر آنها اضافه نمود. اشخاص بزرگسال هم برای بالا بردن انرژی می توانند از این شیره استفاده کنند.

2.   یونجه رابصورت تازه و یا جوانه آنها رابا سالاد میل کنید. جوانه یونجه را بصورت بسته بندی شده می توانید از سوپر مارکتها خریدری کنید .

3.      یونجه ملین است.

4.      یونجه دو برابر اسفناج آهن دارد بنابراین خونساز است و برای کسانیکه به کم خونی مبتلا هستند مفید است.

5.      یونجه بعلت دارا بودن آهن برای درمان بیماری راشیتیسم بکار می رود.

6.      عوارض کمبود ویتامین «ث» با خوردن یونجه از بین میرود.

7.      یونجه تازه در بسیاری از کشورها مانند چین و روسیه و آمریکا به مقدار زیاد بجای اسفناج مصرف می شود.

8.   یونجه را در داروخانه ها و فروشگاههای گیاهان دارویی و یا برخی از داروخانه ها بصورت پودر ، کپسول و قرص بفروش می رسانند. مقدارمصرف آن سه قرص در روز است.

9.   با همه مزایایی که یونجه دارد در خوردن تازه آن نباید زیاده روی کرد زیرا بسیار نفخ می آورد و حتی حیواناتی که به مقدار زیا د از آن می خورند بعلت گاز زیاد ممکن است تلف شوند.

10.  ضماد پخته یونجه را اگر روزی چند بار روی اعضایی که رعشه دارند بگذارید آنها را شفا می دهد.

11.  تخم یونجه قاعده آور است و برای این منظور تخم یونجه را بصورت دم کرده مصرف کنید.

12.  دم کرده یونجه درمان اسهال است.

13.  برای نرم کردن سینه و تسکین سرفه روزی 2-3 فنجان دم کرده تخم یونجه را مصرف کنید.

14. برای درمان رعشه تخم یونجه را در روغن زیتون بریزید و مدت یک هفته جلوی آفتاب بگذارید سپس آنرا صاف کنید و روزی چند قاشق از آنرا بخورید و همچنین روی اعضایی که رعشه دارند بمالید.

15.  یونجه حاوی مقدارزیادی ویتامین است. کوبیده آن زخم را بسرعت التیام داده و از خونریزی جلوگیری می کند .

 

تاريخ و چگونگي كاشت :

يونجه را در مناطق سرد و معتدل در بهار و نيمه اوّل شهريور بايد كاشت. در منطقه طارم مي توان در اوايل پاييز و اواخر زمستان (اسفند ماه) كاشت. در مناطقي كه زمستان هاي سخت دارند بهتر است يونجه را در بهار كاشت. حداقل درجه حرارت براي شروع جوانه زني يونجه يك درجه سانتيگراد و درجه حرارت مناسب براي كاشت حداقل ده درجه سانتيگراد مي باشد. کاشت یونجه با بذر کار یا با دست انجام می شود. فاصله بین ردیفها 140 تا 150 سانتی متر و عمق کاشت 1 الی 3 سانتی متر در نظر گرفته می شود.

به دليل دوام چندين ساله يونجه و به واسطه اين كه در طول عمر آن فقط يك بار عمل كاشت انجام مي شود ، بايستي زمين آن را به خوبي آماده نمود. يك شخم عميق براي كاشت پاييزه در بهار همان سال و براي كاشت بهاره در پاييز سال قبل لازم است. با انجام اين شخم بقاياي علف هاي هرز چندين ساله به خصوص ريشه ها در معرض آفتاب قرار گرفته و خشك شده و از بين ميروند. ضمن اين كه نزولات آسماني بهتر در خاك ذخيره شده و بقاياي محصول قبلي تا زمان كاشت يونجه ، به خوبي مي پوسند.

در موقع كاشت يك شخم سطحي تر براي آماده شدن بهتر زمين زده مي شود. براي خرد شدن كلوخه ها زمين را دو بار عمود بر هم ديسك مي زنيم. در صورت وجود بقاياي محصول قبلي و ريشه هاي علف هاي هرز در سطح خاك ، از هرس يا دندانه براي جمع آوري آنها استفاده مي كنيم. پس از آن زمين را توسّط تسطيح كن (لولر) تسطيح مي كنيم. تسطيح بهتر زمين در آبياري يكنواخت زمين، سبز شدن يكنواخت بوته ها و همچنين در كيفيّت بهتر كار ماشين هاي برداشت مؤثر است. انتخاب طول كرت بر اساس شيب زمين و نوع خاك انجام مي گردد. هر چقدر شيب زمين بيشتر و بافت خاك سبك تر باشد، طول كرت كمتر است. پس از تسطيح مي توان توسط كودپاش سانتريفوژ اقدام به كودپاشي كرد. توسط بعضي از بذركارها عمل كودپاشي و بذركاري ميتواند همزمان انجام مي شود.

بذرپاشي به دوصورت يا به وسيله دست و يا توسط دستگاه هاي بذرافشان انجام مي گيرد. درصورت عدم دسترسي به ماشينهاي بذرافشان مي توان بذر يونجه راتوسط كارگر با تجربه درسطح خاك پاشيده و سپس توسط دندانه يا ديسك سبك ويا از طريق كشيدن سرشاخه هاي درختان ( درسطوح كوچك ) بر روي زمين بذر ها را در عمق كمي از خاك قرار داد. روش ديگراستفاده ازماشين هاي بذرافشان است. ماشين هاي بذر افشان داراي مخازن بذر و كود هستند و كاشت بذر و اضافه كردن كود به زمين را توأماً انجام مي دهند. اين دستگاه ها داراي دوغلطك هستند كه بذ ر به صورت آزاد ازمخزن بذر  بين دو غلطك به طور يكدست پاشيده مي شود. غلطك جلو باعث به هم فشردن بستر بذر و غلطك عقب باعث دفن كردن بذر وبه هم فشردن خاك مي شود.

 

مقدار بذر :

مقدار بذر لازم براي كاشت يونجه به عوامل متعدّدي از جمله نوع زراعت (آبي يا ديم) و قوّه ي ناميّه ي بذر، شرايط آب و هوايي، كيفيّت آماده كردن زمين، روش كاشت و غيره بستگي دارد.

در شرايط زير مقدار بيشتري بذر بايستي بكار برده شود :

1ـ در حالتي كه زمين به خوبي آماده نشده و شرايط سخت تري براي استقرار گياه حاكم است.

2ـ بذر داراي قوّه ناميّه كم تري است.

3ـ علف هاي هرز به ميزان بيشتري شيوع داشته و تراكم بالا تري از گياه براي غلبه بر علف هاي هرز لازم است.

4ـ در زراعت هاي آبي نسبت به ديم و در روش كاشت با دست نسبت به كاشت با بذر كار مقدار بذر فرق می کند.

در زراعت هاي سنّتي در مناطق مختلف بين 30 تا 50 كيلوگرم در هكتار بذر مصرف مي شود. در زراعت هاي مكانيزه مقدار مصرف بذر بين 25 - 15 كيلوگرم در هكتار است. مزارعي كه براي بذر گيري اختصاص مي يابند براي نفوذ بهتر نور به داخل پوشش، بايستي يونجه را با تراكم كمتر كاشت. لذا در اين حالت بذر مصرفي كمتر و حدود 15 كيلوگرم در هكتار است.

 

نياز آ بي :

به طور كلّي نياز آبي يونجه بالا و راندمان مصرف آب دراين گياه پايين است. در يونجه قبل از كاشت براي اينكه خاك تا عمق يك متري مرطوب شود، يك آبياري سنگين لازم است. واگر ضروري باشد براي جوانه زدن بذر، يك آبياري سبك بعد از كاشت انجام مي شود. به فاصله كمي پس از آن براي جلوگيري از سله بستن خاك يك آبياري سبك صورت مي گيرد. بعد ازخروج گياه ازخاك ميتوان آبياري را براي حدود 3 هفته در مناطق معتدله(در مناطق گرم اين زمان كوتاه تر است) به تا خيرانداخت و پس از ان تازمان اولين برداشت يك آبياري كافي است.

دريونجه استقرار يافته، ميزان مصرف آب وفاصله بين دو آبياري بستگي به شرايط آب و هوايي دارد. درمناطق سرد سير كمتر از 15 هزارمتر مكعب آب براي يك دوره رشدونمو يك ساله نياز است. همچنين فاصله هر دور آبياري به درجه حرارت هوا و نوع خاك(سبك يا سنگين)بستگي دارد. براي مثال ميتوان گفت درمناطق معتدل در بهار حدوداً هر 12 روز يكبار ودر تابستان هر8 روز يكبار بايستي يونجه را آبياري كرد.

 

 

تاثير عناصر مختلف بر يونجه و علائم كمبود آنها :

ازت (N) : به طور كلي يونجه نياز به ازت خود را از طريق رابطه همزيستي با باكتريهاي تثبيت كننده ازت به دست می آورد و استفاده بيش از حد كودهاي ازته باعث كاهش عملكرد و اُفت كيفيت مي گردد. در صورت كمبود اين عنصر برگها كوچك و نازك و سبز روشن شده و ريشه ها نازك مي شوند .

 فسفر (P) : اين عنصر باعث گسترش سيستم ريشه اي گياه شده و عملكرد را افزايش مي دهد. در اثر استفاده از كودهاي فسفره مقاومت گياه نسبت به آفات و بيماريها بيشتر مي گردد. در صورتيكه گياه دچار كمبود فسفر شود برگها به رنگ سبز تيره و يا بنفش درآمده و از نوك شروع به خشك شدن مي كند . همچنين گره زايي متوقف شده و احتمال سرمازدگي در گياه زياد مي شود .

پتاسيم (K) : حساس ترين عنصر براي يونجه محسوب مي شود و باعث افزايش عملكرد مي گردد. در صورت كمبود، ابتدا لكه هاي سفيدرنگي در حاشيه برگ ظاهر مي شود و در نهايت زمينه اصلي برگ زرد و سپس قهوه اي مي گردد و حاشيه برگها به صورت شكسته و نامنظم در مي آيد.

 موليبدن (Mo) : اين عنصر در ساختمان آنزيمهاي گياه نقش داشته و به گره زايي كمك مي كند. كمبود آن به علت دخالت در واكنشهاي احياء نيترات باعث بروز كمبود ازت مي شود. و از علائم ديگر كمبود اين عنصر اين است كه برگها باريك و رنگ پريده شده و شكل برگها از حالت طبيعي خارج مي شود . همچنين كم رشدي از ساير عواقب ديگر كمبود اين عنصر است.

بر (B) : اين عنصر در جوانه زدن بذر و در انتقال آب در گياه نقش مهمي ايفاء مي كند. در صورت كمبود، ميان گره ها كوتاه شده و گياه به صورت رزت در مي آيد. همچنين سيستم ريشه اي ضعيف شده و رشد متوقف مي شود.

روش مصرف كود :

تمام كود فسفر، پتاسه و ازته قبل از كاشت به وسيله كودپاش سانتريفوژ يا دست پاش و يا به صورت نواري در عمق مناسب( 20 تا 25 سانتي متر)توزيع و به زير خاك برده شود. كود آلي در صورتي كه پوسيده باشد قبل از كشت توزيع و با خاك مخلوط گردد. امّا در حالتي كه كاملا پوسيده نباشد بهتر است در پاييز سال قبل از كشت، مصرف شده و با خاك مخلوط گردد.  درصورت نياز به كود پتاسه درخاكهاي سبك و يا در هرخاكي كه غلظت پتاسيم قابل استفاده كمتر از 300 ميلي گرم در كيلوگرم خاك باشد، بهتر است آن را در دو نوبت بعد از چين اوّل و همچنين در اواسط مرداد ماه بعد از برداشت، مصرف كرد.

 

تناوب يونجه :

يونجه طي چندين سال عمر خود، مقدار زيادي مواد آلي و ازت در خاك باقي مي گذارد. ازت تثبيت شده در گره هاي موجود در ريشه به صورت آلي بوده، با افزايش سن گياه بتدريج اين گره ها از ريشه جدا شده و در خاك قرار گرفته و تجزيه مي شود و ازت آن به فرم معدني و قابل استفاده براي گياه بعدي در مي آيد. از هر هكتار مزرعه يونجه، بسته به شرايط رشد، سالانه حدود 70 تا 120 كيلو گرم ازت به خاك اضافه مي شود. بنابراين گياه بعدي بايد نياز ازتي بالايي داشته و از طرف ديگر نسبت به ازت زياد خاك مقاوم بوده و ورس نمی كند. از جمله گياهاني كه چنين خصوصيّتي را دارند مي توان ذرت ، چغندرقند ، پنبه ، سيب زميني را نام برد. از آنجائي كه زيادي ازت خاك باعث ورس در گندم مي شود لذا اين گياه را نبايستي بلافاصله بعد از يونجه در تناوب قرار داد و معمولا يك گياه وجيني با نياز ازتي بالا بين يونجه و گندم قرار مي گيرد. واگر بخواهيم در تناوب، گندم را بعد از يونجه قرار دهيم بايستي از ارقامي كه كود پذيري بالايي دارند و نسبت به ورس مقاوم مي باشند استفاده كرد. در مقايسه با گندم، جو حسّاسيّت بيشتري به ورس دارد. براي آشنايي چندين نمونه تناوب يونجه را مي آوريم :

در مناطق سرد سير :

يونجه (چند سال) - چغندر قند يا سيب زميني - گندم يا جو.

چنانچه در منطقه اي هدف توليد علوفه باشد مي توان از تناوب زير استفاده كرد :

يونجه (چند سال) - ذرت علوفه اي - گندم يا جو

يك تناوب ديگر نيز توصيه مي گردد كه اين تناوب را مي توان براي واحد هاي زراعي كشاورزان عمده كار پيشنهاد نمود.

يونجه - سيب زميني - گندم - جو

علّت انتخاب اين تناوب كه قابل اجرا در تمام مناطق کشورمي باشد ، به شرح زير است:

گندم و جو به علّت هاي زير انتخاب شده اند :

1ـ استراتژيك بودن آن ها.

2ـ تعداد كمتري كارگر نياز دارند .

3ـ در ازاي تحويل اين محصولات به دولت كشاورزان مي توانند از امكاناتي نظير كود، سم، ادوات دنباله بند و تسهيلات بانكي استفاده نمايند.

4ـ باعث مي شود در تمام طول سال تقريباً زمين زير كشت باشد.

5ـ كاشت، داشت و برداشت آن ها آسان است.

6ـ در دامداري از جو استفاده مي كنند.

7ـ گندم داراي اعتبار معنوي و اقتصادي خاصّي است.

يونجه به خاطر اين كه :

1ـ استراتژيك است.

2ـ با كيفيّت است.

3ـ درآمد آن زياد است.

4ـ دامداري در منطقه وجود دارد.

5ـ تثبیت کننده ازت است، لذا خاك را اصلاح مي كند.

6ـ در صورت نياز با پيش فروش آن مي توان به درآمد رسيد.

7ـ كارگر كمتر احتياج دارد.

8 ـ از ماشين آلات مي توان در قسمت هاي ديگر مزرعه در طول 5 ـ 4 سال استفاده كرد.

سيب زميني به خاطر اين كه :

1ـ به عنوان موادّ غذايي مهمّي مطرح است.

2ـ جامعه با بحراني از آن روبرو است.

3ـ پتانسيل توليد آن در محل زياد است.

4ـ كشت آن در منطقه عملاً و در سطح زيادي مرسوم است.

5ـ مقدار توليد در هكتار آن زياد است.

6ـ درآمد زيادي از فروش آن حاصل مي گردد.

7ـ چون يك گياه وجيني است زمين از نظر محصول بعدي كم علف خواهد شد.

 

سس یونجه و راه مبارزه با آن:

مهم ترین علف هرز یونجه سس می باشد که رنگ آن نارنجی مایل به زرد است. سس علاوه بر اینکه طعم یونجه را نامطلوب می سازد بلکه آن را تا حدی نیز سمی می کند. در صورت کنترل نکردن آن محصولات از نظر کمی و کیفی کاهش یافته و عمر مزرعه کوتاه می شود. میزبان های دیگر سس عبارتند از:  چغندر قند، بعضی از سبزی های جالیز، شبدر قرمز و نخود سفید. سسی که معمولاً به علفهای هرز کنار مزارع و جاده ها بخصوص خاکشیر می زند از این نوع سس است.

 

راههای مبارزه با سس به شرح زیر است:

1-     استفاده از بذور خالص برای کشت یونجه

2-     استفاده از کودهای غیر آلوده به سس

3-     کاشت یونجه در اواخر تابستان یا در پاییز به جای بهار آلودگی اولیه سس را با رسیدن فصل سرما از میان می برد.

4-     کاشت با تراکم بالا ایجاد سایه می کند و از جوانه زدن سس جلوگیری به عمل می آورد.

5-   در مناطقی که یونجه باید در بهار کاشته شود می توان از 15 – 12 لیتر در هکتار علفکش داکتال قبل از سبز شدن یونجه و علفهای هرز از جمله سس استفاده نمود. در یونجه چند ساله از سال دوم به بعد می توان داکتال را در اواخر زمستان اندکی قبل از رویش بهاره یونجه استفاده کرد. در هنگام مصرف این علفکش زمین باید از رطوبت کافی برای تاثیر بیشتر سم برخوردار باشد، بنابر این در صورت خشک بودن زمین یک نوبت آبیاری توصیه می شود.

6-   در صورتی که پیشگیری های فوق انجام نشد و یا به عللی موثر واقع نشد و مزرعه باز هم به سس آلوده گردید قسمتهای آلوده را می توان یا از طریق سوزاندن منطقه توسط شعله افکن، پاکسازی مکانیکی منطقه از سس و بیرون بردن انگل از سطح مزرعه و یا سمپاشی با علفکش پاراگوات به میزان  3 – 5  لیتر در هکتار از بین برد.

7-   در صورتی که سطح وسیعی از منطقه به سس آلوده باشد می توان توسط علفکش رانداپ به میزان 300 تا 700 سی سی در هکتار زمانی که یونجه در ارتفاع 20 - 25 سانتی متری است سمپاشی نمود. این سمپاشی باید پس از 10 روز مجدداً تکرار شود. در سال اول سمپاشی باید در مرحله 8 برگی انجام شود.

8-     در زمان آلوده بودن یونجه به سس برداشت محصول باید قبل از به بذر رفتن سس صورت پذیرد تا از انتشار بذر ممانعت شود.

9-     از سال دوم به بعد تاخیر در برداشت یونجه با سایه انداختن روی زمین مانع جوانـه زنی بذر سس می شود.

+ نوشته شده در  یکشنبه هجدهم آذر 1386ساعت 16:54  توسط مهراد زمانی | 

 

مقدمه:

علف هرز، گیاهی است که اکثراً خودرو بوده و درمحلی غیر از محل خود روئیده باشد و یا به عبارت دیگر،  کلیه گیاهانی که بدون قصد کشاورز در مزرعه ای بروید، برای مثال گندم در مزرعه جو.  فرهنگ آکسفورد کلمه Weed را به جای کلمه علف هرزبه کار برده که معنی علف می دهد. بطور خلاصه گیاهان وقتی علف هرز محسوب می شوند که در بهره برداری از زمین و منابع آب ممانعت ایجاد کرده یا مزاحم آسایش و رفاه انسان بشوند.

 

ویژگی های علفهای هرز:

علفهای هرز گیاهانی خودرو هستند که در مکانی غیر دلخواه رشد می کنند و برای گیاهان زراعی مضر یا رقیب محسوب می شوند. علفهای هرز به لحاظ قدرت زندگی و مقاومت در شرایط نامساعد نسبت به گیاهان زراعی برتری دارند و این امر به دلایل زیر می باشد:

-       علفهای هرز قادر هستند بدون کشت شدن در هر جایی ظاهر شده و رشد نمایند.

-  رشد علفهای هرز کمتر از گیاهان زراعی است و در استفاده از محل زندگی خود کارآیی زیاد تری دارند.

-  علفهای هرز بسیار کم توقع تر از گیاهان زراعی کشت شده می باشند و در شرایط های نامساعد خاک و آب و هوایی، قادر به رویش و مقاوم تراز گیاهان زراعی هستند و ممکن است در چنین شرایط هایی به خواب بروند.

-  علفهای هرز معمولاً مقدار خیلی زیاد بذر تولید می کنند. برخی از انواع آنها چندین نسل در سال دارند و با توجه به قدرت تکثیر و باروری آنها از طریق ریزوم( ساقه زیر زمینی )، استولون( ساقه رونده )، غده، پیازچه، قطعات ریشه و غیره طبیعت رقابت کننده ای دارند.

علفهای هرز گیاهانی بدون ارزش برای مصرف یا زیبایی هستند که برای انسان، دام و گیاهان زراعی مضر می باشند. البته این خصوصیت به دلیل عدم آگاهی نسبت به فواید علفهای هرز ابراز شده است. علفهای هرز را نمی توان گیاهانی بیهوده دانست، زیرا:

1-  علفهای هرز مانع فرسایش آبی و بادی خاکها می شوند.

2- به عنوان علوفه برای حیوانات اهلی و وحشی مورد استفاده قرار می گیرند. برخی از آنها نیز مانند تاج خروس و سلمک به عنوان سبزیجات پخته توسط انسان به مصرف می رسند.

3- برخی از علفهای هرز ارزش دارویی دارند مثلArgemone Mexicana ( گیاهی از خانواده خشخاش ) که بذر آنها در کنترل بیماری های پوستی استفاده می شود. یا Leucas aspera که به عنوان داروی ضد گزش مار در هندوستان به مصرف می رسد.

4- بعضی علفهای هرز به عنوان پرچین مورد استفاده قرار می گیرند مانندکاکتوس ها.

5- هنگامی که علفهای هرز به کمک شخم در خاک دفن می شوند مواد آلی خاک را می افزایند و یا به عنوان کود سبز در تهیه کمپوست به کار برده می شوند.

6- علفهای هرز به عنوان مالچ گیاهی برای کنترل تبخیر از سطح خاک می توانند مورد استفاده قرار گیرند.

7- بعضی علفهـــای هرز میتوانند موجــب تثبیت نیتروژن جوی در شالیزار هــا شوند. ماننـد جلبک آبی- سبز( گونه آزولا )

8- برخی از علفهای هرز که در برابر شرایط های نامساعد محیطی مثل یخبندان، خشکی و یا آفات مقاوم هستند می توانند در مطالعات بیولوژیکی و برنامه های اصلاح گیاهان زراعی به عنوان گیاه آزمایشی به کار برده شوند.

9- علفهـــای هرز همچنین به عنوان پالاینده آلودگی هوا مــی توانند به کار بـــرده شوند، مثل خــــردل وحشی( Sisybrium iris ) که به آمونیاک، کلر و نیتریت موجود در هوا و اتمسفر خیلی حساس است یا سلمک که به هیدروژن سولفوره( H2S ) حساس می باشد. مواد معلق در آبها به سطح علفهای هرز آبزی چسبیده و موجب تمیزی آب را فراهم می آورد مانندEichhornia crassipes که فلزات سنگین و سایر مواد سمی در آب را جذب می کند.

10-     علفهای هرز برای مصارف گوناگون دیگر مثل حصیر بافی، ساختن صندلی های حصیری،مرزبندی مزارع و باغات، میزبان آفات و بیماریهای گیاهی برای جلوگیری از هجوم آنها به گیاهان اصلی، اصلاح قلیائیت خاک( مثل مرغ Cynodon dactylon که در کاهش قلیائیت خاک کمک می کند ) و بسیاری موارد دیگر قابل استفاده هستند.

 

طبقه بندی علفهای هرز:

در سراسر دنیا بیش از 30000 گونه علف هرز وجود دارد که حدود 18000 گونه آنها زیان های جدی به بار می آورند. هرگونه به روشهای خاص کنترل نیاز داشته، طبیعت و روش هجوم آنها همچنین اثرات مضر احتمالی آنها متفاوت است. گونه های زیادی از علفهای هرز به تکنیکهای معمول کنترل عکس العمل یکسانی نشان می دهند که ناشی از شباهت های هستی شناسی( Ontology )، فیزیولوژیکی، خواص ظاهری، اندام شناسی، بیولوژیکی و همچنین نیازهای زراعی- اقلیمی آنهاست. این ویژگی ها در تعمیم دادن روشهای کنترل موثر یا غیر موثر در برابر آنها، به ما کمک می کند. البته وقتی که علفهای هرز به عنوان یک گروه حتی در موثر ترین روشهای کنترل در نظر گرفته می شوند بعضی گونه ها ممکن است رهایی یافته و نتیجتاً گونه های غالبی شوند. بر طبق مطالب گفته شده علفهای هرز را از جهات مختلفی می توان تقسیم نمود.

1- بر حسب منشاء:

الف: گونه های بومی مثل نی.

ب: گونه های خارجی مانند چچم

ج: گونه های مهاجر مانند سر شکافته

2- بر حسب مدت زندگی:

الف: یکساله ها علفهای هرزی که طول زندگی خود را در یک فصل یا یک سال به پایان می رسانند و معمولاً توسط بذر تولید مثل می نمایند. این دسته علفهای هرز مطابق با فصل ظهور خود به علفهای هرز پاییزه ، بهاره و تابستانه تقسیم بندی می شوند. مانند: سلمه تره، تاج خروس وحشی، سوروف، خرفه، تاج ریزی و غیره.

ب: دو ساله ها این علفهای هرز در سال اول حیات خود جوانه زده، سبز شده و اکثراً در یکی از اعضاء مواد غذایی ذخیره می سازند و در سال دیگر ساقه گل دهنده تشکیل داده و تولید مثل می کنند. مانند برخی از علفهای هرز خانواده پیازی و چتریان.

ج: چند ساله ها( دائمی ) این دسته از علفهای هرز با آنکه هر ساله یک دوره حیات را طی می کنند ولی پس از تولید مثل از بین نرفته بلکه سالهای متمادی به رشد و تکثیر خود ادامه می دهند. مانند: پیچک صحرایی، فرفیون، نی، قیاق، شیر تیغک و غیره.

3- بر حسب خصوصیات ظاهری:

علفهای هرز را بر طبق شکل و ویژگی های ساقه یعنی هوایی و یا زیر زمینی بودن ساقه، کوتاهی و بلندی، همچنین خزنده و یا بالا رونده بودن آنها تقسیم بندی می کنند. مثل: سلمه تره( ساقه علفی )، Lantana camara نوعی شاه پسند( ساقه خشبی )، قیاق( ساقه خزنده )، پیچک صحرایی( ساقه بالا رونده ).

4- بر حسب خانواده گیاهی:

مثل علفهای هرز خانواده گرامینه( مرغ )، خانواده کاسنی ( Eclipta alba )، خانواده سیب زمینی( تاج ریزی )، خانواده فرفیون( شیرک )، خانواده زیرفون( Corchorus sp. )، خانواده بقولات( ماشک )، خانواده کتان( بوته سریش )، خانواده اسفنجیان( سلمه تره )، خانواده تاج خروسیان( تاج خروس وحشی).

5- بر حسب نوع بذر:

الف: دو لپه ای ها مثل ترب وحشی

ب: تک لپه ای ها مثل اویار سلام و مرغ

6- بر حسب محل رویش:

الف: علفهای هرز اراضی زراعی مثل سلمه تره و تاج ریزی

ب: علفهای هرز اراضی بایر مثل تاتوره، خارخسک و شیرک

ج: علفهای هرز اراضی باغی مثل تلخه، خارشتر و سس

د: علفهای هرز مراتع و مرغزارها مثل اویار سلام، بابونه و سورنجان

ه: علفهای هرز آبی مثل تیرکمان آبی و ترتیزک آبی

و: علفهای هرز حاشیه مزارع مثل دم موشی، شیرک و پونه

7- بر حسب عکس العمل به نوع خاک:

الف: علفهای هرز خاکهای شور مثل شوره

ب: علفهای هرز خاکهای قلیایی مثل نوعی از شاهی

ج: علفهای هرز خاکهای اسیدی مثل ترشک

8- بر حسب نوع زندگی:

منظور از نوع زندگی این است که علفهای هرز از چه طریقی مواد غذایی مورد نیاز خود را تامین می کنند.

الف: علفهای هرز کامل- کلیه علفهای هرزی که به تنهایی مواد غذایی خود را تامین می کنند.

ب: علفهای هرز نسبی- هم غذای خود را تهیه و هم از گیاه میزبان برای تغذیه استفاده می کنند، مثل دارواش.

ج: علفهای هرز مزاحم- برای ادامه زندگی ناگزیر به استفاده از وجود میزبان هستند، مثل گل جالیز و سس.

 

طرق انتشار علفهای هرز:

علفهای هرز هیچ وسیله ای برای حرکت به جزء رشد و توسعه آهسته اندامهای سبزینه ای خود ندارند. با این حال به کمک باد، آب آبیاری و زهکشی، انسان، بذور ناخالص گیاهان زراعی، ادوات کشاورزی، کودهای آلی، دامهای اهلی، طیوری که از دانه ها تغذیه می کنند، آبهای هرز و لجن و غیره به سرعت منتشر شده و مناطق وسیعی را اشغال می کنند.

 

روشهای کنترل علفهای هرز:

علفهای هرز دارای اثرات مطلوب و نامطلوبی هستند و در هر زمان و مکانی که اثرات زیان بار آنها بیشتر از فوایدشان گردد، کاهش جمعیت و رشد و نمو علفهای هرز به کمک روشهای مدیریتی به آن حدی که شدت خسارت آنها محدود شود الزامی است. برای مبارزه با علفهای هرز از ابتدایی ترین وسایل که کندن با دست می باشد تا استفاده از کامل ترین وسایل و مواد از قبیل هواپیما، سموم شیمیایی و ویروسها به کار گرفته می شود. از سوی دیگر هزینه کنترل علفهای هرز معمولاً بایستی از ارزش محصول تلف شده توسط آنها کمتر باشد.

برای رفع مشکلات ناشی از هجوم علفهای هرز و کنترل موفقیت آمیز آنها ضروری است روشهای کنترل، مبتنی بر اصول اساسی زیر باشند.

1- طول دوره زندگی علفهای هرز

2- خصوصیات علفهای هرز

3- روش تولید مثل و تکثیر آنها

4- محل و فصل رویش علفهای هرز

5- خاک و شرایط آب و هوایی

6- وضع محل، نوع محصولات و عملیات زراعتی

7- امکانات موجود

8- با صرفه بودن روشهای کنترل

 

روشهای کنترل علفهای هرز ممکن است به 2 گروه دسته بندی شوند:

 

1-   روشهای پیشگیری علفهای هرز:

در این روش ساده و مناسب بایستی سعی شود که از ورود علفهای هرز و مستقر شدن آنها در مزرعه جلوگیری به عمل آید. بنابراین ضروری است که:

-       بذور خالص و عاری از علف هرز مصرف شود.

-  علفهای هرز کنار مزارع و حاشیه نهرها و داخل چمنزارها پیش از باروری و تولید بذر، بوسیله چیدن و درو کردن نابود گردند.

-  علوفه تمیز و عاری از تخم علفهای هرز در تغذیه دام و طیور مورد استفاده قرار گیرد.

-       برای تقویت خاک مزارع کود دامی کاملاً پوسیده شده مصرف شود.

-  از چرای احشام و حرکت آنها از مناطق آلوده به علفهای هرز به مناطق زراعی جلوگیری به عمل آید.

-       ادوات و وسایل تهیه زمین قبل از استفاده تمیز باشند.

البته لازم به ذکر است که روشهای پیشگیری همیشه مورد دلخواه نبوده ولی از لحاظ اکولوژیکی، حفاظت زیست و به لحاظ اقتصادی کاملاً روش مناسبی هستند.

 

2- روشهای کنترل علفهای هرز:

در این روشها با کنترل علفهای هرز و کاهش جمعیت آنها در مزرعه از نقصان محصول جلوگیری به عمل می آید. بطور کلی روشهای متداول کنترل علفهای هرز به شرح زیر تقسیم بندی می شوند:

الف: روشهای مکانیکی

کنترل مکانیکی علفهای هرز شامل کاربرد ادوات و ابزارهای مختلف برای ریشه کن کردن، بریدن، دفن کردن، سوزاندن و پوسانیدن علفهای هرز به منظور کاهش رشد و جلوگیری از هجوم علفهای هرز است. مانند کندن با دست، چیدن، وجین، غرقاب و یخ آب دادن مزرعه، سوزاندن، خفه کردن علفهای هرز با استفاده از مالچ ها و بالاخره شخم و سایر عملیات آماده سازی زمین.

ب: روشهای زراعی

این روشها شامل عملیات مختلف زراعی است که برای کنترل علفهای هرز و به نفع گیاهان انجام می گیرد و عبارتند از: شخم و عملیات تهیه زمین، رعایت تناوب زراعی و آیش، سله شکنی و کولتیواتور زدن در حین نمو گیاهان، انتخاب ارقام سازگار، انتخاب تاریخ کاشت مناسب، مقدار بذر و روش مناسب کاشت، کشت گیاهان پوششی یا خفه کننده به منظور علوفه و دفن آنها به عنوان کود سبز قبل از تهیه زمین، اصلاح خاک، مصرف عناصر غذایی کافی و آبیاری به موقع برای غلبه بر علفهای هرز، کنترل آفات و بیماری ها، زمان و روش مناسب برداشت محصول و بالاخره اجرای سیستم های چند کشتی.

ج: کنترل بیولوژیکی علفهای هرز

کنترل بیولوژیکی مستلزم استفاده از آفات و امراض گیاهی است که جنس به خصوصی از علفهای هرز را نابود یا کنترل می کند. قبل از رها سازی چنین عواملی باید آزمایشهای گرسنگی( Starvation tests ) به منظور اطمینان از عدم آسیب رسانی آنها به گیاهان زراعی در محل های مخصوص و تحت کنترل به عمل آید. زیرا این آفات و عوامل بیماری زا ممکن است در اثر تغییرات ژنتیکی خاصیت انتخابی بودن خود را بر روی علفهای هرز از دست بدهند و گیاه زراعی را به عنوان میزبان انتخاب کنند. ضمناً برای آنکه کنترل بیولوژیکی موثر باشد باید آفات و عوامل بیماری زا بدون دشمنان طبیعی باشند تا در فعالیت آنها مداخله نشود. در حقیقت این روش کنترل، علفهای هرز را به کلی نابود نمی سازد، بلکه ماهیت انتخابی دارد و بر روی مخلوط علفهای هرز تاثیری نخواهد گذاشت. چرای برخی از احشام در غیر فصل زراعی و تغذیه پرندگان بر روی دانه های علفهای هرز به نابودی تعدادی از آنها کمک می نماید و در واقع یک نوع کنترل بیولوژیکی محسوب می گردد. در بین قارچ ها Alternaria eichorniae در کنترل علف هرز Eichhornia crassipes و قارچ فوزاریوم در کنترل نوعی انجیر وحشی Opuntia spp. مفید بوده اند. در بین حشرات Dactylopios tementosus در کنترل نوعی انجیر وحشی و سوسک گل راعیchrysolina gemellata  بر روی گل راعی موثر بوده اند.

د: کنترل شیمیایی علفهای هرز

در این روش با استفاده از مواد شیمیایی به طور انتخابی به از بین بردن انواع به خصوصی از علفهای هرز اقدام می شود. مواد شیمیایی که همه گیاهان اعم از زراعی و علف هرز را از بین می برند، به علفکشهای غیر انتخابی موسومند. این مواد بر روی شاخ و برگ گیاه ویا بر روی سطح زمین پاشیده می شوند و در مزارع موقعی باید مورد استفاده قرار گیرند که هیچگونه گیاهی در آن کشت نشده باشد. موفقیت علفکشهای شیمیایی در کنترل علفهای هرز تا حد زیادی به زمان، نسبت و روش استفاده از آنها بستگی دارد. زیرا همین علفکشها ممکن است به عنوان هورمون رشد و یا برای زود رسی میوه ها و محصول در زمان و نسبت متفاوت مورد استفاده قرار گیرند.

هدف اصلی از مصرف علفکشهای شیمیایی بایستی کاهش هزینه تولید محصول، افزایش تاثیر کنترل، کاهش نیروی انسانی و استفاده از نیروی کار برای امور بحرانی تر مزرعه یا در بعضی موارد بهره برداری بهتر از زمین زراعی است. به این دلایل استفاده از علفکش ها ارزانتر، راحت تر و سریع تر از سایر روشهای کنترل علفهای هرز است و کشاورزان گرایش بیشتری به مصرف آنها پیدا نموده اند. البته بطور کلی نمی توان روشی را به روش دیگر ترجیح داد، بلکه بایستی با توجه به وضع مزرعه، نوع زراعت و امکانات موجود از همه روشهای کنترل به صورت تلفیقی استفاده کرد.

علفکشهای شیمیایی بر اساس روشهای مصرف و مکانیسم تاثیرشان بر روی علفهای هرز به شرح زیر تقسیم بندی می شوند:

الف: علفکشهای انتخابی

-       برگ کاربردی که شامل :

1- علفکشهای تماسی با اثرات فوری به محض تماس با قسمتهای هوایی گیاه مانند: داینوزب

2- علفکشهای نفوذی که به داخل گیاه نفوذ کرده و تا ریشه اثر می کند. بنابر این تاثیر آنها آنی نبوده و به کندی صورت می گیرد. مانند: 2,4-D

-       خاک کاربردی

این علفکشها باید با لایه سطحی خاک مخلوط شده و اثر آنها مدتی در خاک باقی خواهد ماند. بنابر این پس از نابودی علفهای هرز موجود بر روی علفهای هرزی که متعاقباً در خاک سبز می شوند نیز موثر واقع خواهند شد. مانند: سیمازین، بوتاکلر

 

ب: علفکشهای غیر اتنخابی

-       برگ کاربردی

تماسی مانند: سدیم کلرات، سدیم ارسنیک

نفوذی مانند: دالاپون، آمیترول

-       خاک کاربردی

تدخینی مانند: EPTC ، سولفور کربن

پاک کننده زمین مانند: دی یوران، مونویوران، رانداپ

علفکشها بر اساس زمان مصرف به شرح زیر تقسیم بندی می شوند:

1-  علفکشهای قبل از کاشت

این گروه علفکشها قبل از بذر کاری یا نشاء کاری به منظور پاک کردن زمین از علفهای هرز به کار می روند و دارای تاثیر فوری هستند. مانند: باسالین، متا بنزو تیازوران، لاسو

2-  علفکشهای قبل از سبز شدن

این علفکشها تماسی یا نفوذی بوده، بنابراین قبل از سبز شدن محصول به کار برده می شوند و بذور علفهای هرزی را که سبز شده در جریان بیرون آمدن از خاک از بین می برند. مانند: پاراگوات، سیمازین

3-  علفکشهای پس از سبز شدن

این گروه علفکشها پس از سبز شدن مزرعه و در حالی که محصول اصلی با علفهای هرز مخلوط هستند مورد استفاده قرار می گیرند. مانند: 2,4-D ، نمک سدیم، پروپانیل

علفکشها ترکیبات شیمیایی مختلفی با نام های تجاری گوناگون و اثرات متنوع هستند که انتخاب آنها باید با توجه به موثر بودن بر علیه علفهای هرز، بی خطر بودن برای گیاهان زراعی و انسان، دام، و محیط زیست صورت پذیرد و در هر ناحیه اثرات علفکشی آنها با آزمایشهای دقیق تعیین گردد. علفکشها با فرمولهای مختلفی در بازار موجود هستند. مانند:

1- جامد، گرد، پودر قابل تعلیق در آب و دانه ای

2- مایع، امولسیون، محلول در آب یا روغن

3- نیمه جامد، خمیر یا نیمه مایع

4- سایر فرمولها، کپسول ژلاتینی، سلولزی، قالب مومی و گلومول

در ترکیب علفکشهای تجاری درصد کمی ماده موثره وحود دارد و بقیه ترکیبات آنها عبارتند از: مواد خیس کننده، چسباننده و تمیز کننده سطوح، مواد کاهش یا افزایش دهنده سمیت علفکش، مواد حفاظت کننده علفکش از اکسید و احیاء شدن و همچنین مواد خنثی. این گونه مواد در جذب و اثر بخشی علفکشها بسیار حائز اهمیت است.

علفکشها به روشهای مختلفی نظیر پاشیدن روی زمین، نواری، ردیفی، لکه ای و پاشیدن مستقیم روی گیاه مورد استفاده قرار می گیرند. هر کدام از این روشها تاثیر خاص خود را در شرایط بخصوصی دارا هستند و چنانچه روش یا تکنیک به صورت مناسبی به کار گرفته شود می تواند تراکم و رشد و نمو علفهای هرز را کاهش داده و خسارت آنها را به زیر حد زیان اقتصادی برساند. در حال حاضر، جدیدترین وسیله دفاعی در مقابل علفهای هرز استفاده از مواد شیمیایی و علفکشها است و در بسیاری از موارد تنها راه سریع، موثر و عملی با علفهای هرز به شمار می رود، زیرا:

1-  از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه هستند.

2-  کاربرد علفکشها آسان است.

3-  امکان مبارزه سریع و به موقع با علفهای هرز وجود دارد.

به هر حال باید توجه داشت که کاربرد بی رویه سموم علفکش خطرات ناشی از آلودگی محیط زیست را به دنبال دارد. بنابراین ضروری است در مورد هر گروه خاص یا هر نوع علفکش و نحوه تاثیر آنها بر روی علفهای هرز و محصولات کشاورزی معین، آزمایش و بررسی های دقیق انجام شود. در چند سال اخیر مصرف علفکشهای قارچی با نام های تجاری مختلف به منظور کنترل علفهای هرز در مزارع و باغات در آمریکا مرشوم شده است. مانند:

Collego برای کنترل ماشک در مزارع سویا و برنج

Devine برای کنترل سس در باغات مرکبات

علفکشهای قارچی محیط را آلوده نمی کنند و بسیار انتخابی عمل می کنند ولی نیاز به وجود شبنم در یک دوره طولانی پس از کاربرد علفکشهای قارچی وجود دارد که تولید آنها را با کمی مشکل مواجه ساخته است. ترکیبات حاصل از گیاهان( مواد آللوپاتیک ) و یا میکرو ارگانیسم ها( مواد سمی میکروبی ) نیز می توانند به عنوان علفکش به کار برده شوند.

 

 

                                              

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه هفتم آذر 1386ساعت 10:14  توسط مهراد زمانی | 

بسمه تعالی

مقدمه:

هورمونها مواد آلی هستند که به مقدار کم در قسمتهای مختلف گیاه تولید می شوند و در فاصله ای از محل سنتز اثر خود را نشان می دهند. این مواد در فعالیتهای بیولوژیکی همانند گلدهی، ریشه زایی، تشکیل و رشد میوه، بیدار شدن و خواب رفتن جوانه ها و بذرها، ریزش برگ و موارد مختلف نقش دارند. تنظیم کننده های رشد، ترکیبات طبیعی و یا مصنوعی بوده که با تقلید از کار هورمونها در میزان سنتز و محل اثر آنها تاثیر می گذارند. تمامی هورمونهای گیاهی می توانند تنظیم کننده رشد باشند، اما همه تنظیم کننده های رشد هورمون به شمار نمی آیند. برخی از هورمونهای گیاهی و کاربرد آنها در درختان میوه به شرح زیر است.

 

اکسین ها:

اکسین طبیعی در گیاه به صورت اسید ایندول استیک(IAA ) فعال بوده و پیش نیاز این ترکیب اسید آمینه تریپتوفان است. در سال 1920 به وجود این هورمون در گیاه پی برده شد و در سال 1931 روش جداسازی و خالص سازی این ماده آغاز گردید.

 

محل سنتز و انتقال اکسین ها:

اکسین در برگهای جوان، نوک شاخه، لایه کامبیوم، ریشه گیاه، گل و تخمدان میوه سنتز می شود. انتقال این ترکیب از طریق آوندهای آبکش به صورت درون سلولی است. سرعت انتقال آن در حدود 20 4 میلی متر در ساعت بوده، غشای سلولهای گیاهی به یون اکسین(IAA ) تراوا بوده و حامل اکسین موجب ورود یون اکسین به سلول می شود. اسید ایندول استیک نقش فعال سازی پمپ پروتونی ( H+ ) را دارد و موجب انتقال سایر مواد به درون غشای پلاسمای سلول می شود. در گذشته برای تشخیص اکسین از روش زیست سنجی ( Bioassay ) استفاده می شد.

 

ویژگی اکسین ها:

اکسین ها علاوه بر تولید مریستم های اولیه در تشکیل مریستم های ثانویه نیز دخالت دارند. غلظتهای معینی از اکسین موجب تحریک و تولید اتیلن در گیاه می شود، در نتیجه اتیلن سنتز شده باعث ریزش برگ و میوه می شود. اتیلن در تشکیل آنزیم پکتیناز موثر بوده و این آنزیم با تاثیر گذاشتن بر روی تیغه میانی موجب انحلال آن گردیده و در نتیجه لایه سواییAbscission layer   در دمبرگ میوه حاصل می شود که منجر به ریزش آنها می گردد. اکسین در شکل زایی و اندام زایی گیاه موثر است. تولید میوه بی دانه از اثرات دیگر اکسین است. در میوه های دانه دار بعد از عمل گرده افشانی و لقاح، اکسین در رشد تخمدان میوه افزایش تعداد سلولها موثر است. اما در میوه بی دانه به علل مختلف اکسین بیشتری تولید می شود و موجب رشد تخمدان می گردد. بکر باری احتمال دارد بدون گرده افشانی و تلقیح باشد که در میوه های بی دانه مرکبات و موز مشاهده می شود و تخمدان قادر به تولید اکسین بیشتر می باشد. بکرباری احتمال دارد در اثر گرده افشانی و بدون تلقیح باشد. در این پدیده عمل گرده افشانی موجب افزایش سنتز اکسین می شود. گونه های تریپلوئید که از نظر ژنتیکی عقیم هستند با این روش مطابقت دارند. در روش سوم بکرباری گرده افشانی و تلقیح انجام می گیرد. اما قبل از اینکه میوه به مرحله رسیدگی برسد، رشد جنین متوقف می گردد. از ویژگی های مهم این هورمون حرکت قطبی و زمین گرایی مثبت و نور گرایی منفی بوده و در حضور نور تجزیه می شود. اکسین موجب چیرگی انتهایی یا غالبیت انتهایی در شاخه می گردد. از ویژگی های مهم اکسین تقسیم سلولی در نقاط رشد گیاه می باشد. این هورمون در تشکیل بافت پینه( Callus ) در محل زخم قلمه ها و تشکیل سر آغازه های ریشه نقش دارد. در پدیده تاریک رویی ( Etiolation ) گیاهان، فیتوکروم قرمز موجب افزایش سنتز اکسین و در نتیجه منجر به رشد سریع ساقه می شود.

 

مشتقات مصنوعی اکسین ها:

از مشتقات مصنوعی اکسین ها که به طور تجاری استفاده می شوند می توان به گروههای زیر اشاره نمود:

گروه ایندولها شامل: ایندول استیک اسید( IAA )، ایندول بوتیریک اسید( IBA )، ایندول پروپیونیک اسید( IPA )

گروه نفتالن ها شامل: نفتالن اسید استیک( NAA )، نفتالن استامید( NAAm )، نفتوکسی استیک اسید( NOA )

گروه فنوکسی ها شامل: فنوکسی استیک اسید( POA )، 2،4 دی کلرو فنوکسی استیک اسید( 2,4-D )، تری کلرو فنوکسی استیک اسید ( 2, 4, 5-T )، 3 کلروفنوکسی آلفا پروپیونیک اسید( 3 –CP )، 3 کلروفنوکسی- آلفا پروپیون آمید( 3 –CPA )، کلروفنوکسی استیک اسید( CPA )

گروه بنزوئیک ها شامل: تری بنزوئیک اسید( TBA ) و تری یدو بنزوئیک اسید( TIBA ) می باشد.

 

موارد کاربرد اکسین ها در درختان میوه:

اکسینها قادر به تحریک سنتز اتیلن در میوه بوده و رسیدن کامل آنها را تسریع می کنند. از اکسین های IAA, IBA, NAA و 2,4-D برای ریشه زایی قلمه های سخت ریشه زا استفاده می شود. برای این منظور از IBA به میزان 200 20 میلی گرم در لیتر به مدت 24 ساعت و یا با غلظت 5000 500 میلی گرم در لیتر جهت فرو بردن سریع استفاده می شود.

TIBA یک ماده تشدید کننده اکسین می باشد و آغاز تشکیل گل را تحریک می کند. این ترکیب در انتقال اکسین و کلسیم مداخله می کند. این عمل در افزایش زاویه بین شاخه و تنه درختان جوان و در تلخی موضعی میوه های سیب تاثیر می گذارد.

NAA به میزان 20 10 میلی گرم در لیتر بعد از 25 15 روز از اتمام گلدهی در سیب و گلابی موجب تنک شدن گلها می شود.

استفاده از 2,4,5-T به میزان 7 2 میلی گرم در لیتر بعد از برداشت محصول درختان گلابی موجب افزایش میوه بستن این درختان می گردد. برای جلوگیری از ریزش قبل از برداشت در گلابی، سیب، زردآلو و آلوی ایتالیایی از NAA به میزان 20 10 میلی گرم در لیتر و یا از 2,4,5-T در زردآلو به میزان 20 10 میلی گرم در لیتر استفاده می شود. برای کاهش ترکیدگی ناشی از باران در گیلاس از NAA به غلظت 1 میلی گرم در لیتر 35 روز قبل از برداشت استفاده می شود. از NAA در به تاخیر انداختن باز شدن جوانه های گل در مناطقی که سرمای دیر رس بهاره وجود دارد استفاده می شود. TIBA به میزان 50 میلی گرم در لیتر در گونه های درختان میوه 4 3 هفته قبل از باز شدن جوانه ها مورد استفاده قرار می گیرد. این عمل موجب افزایش زاویه انشعاب شاخه ها می گردد.

 

جیبرلین ها:

جیبرلین ها گروهی از هورمونها گیاهی هستند که باعث تحریک رشد در بخشهای هوایی گیاه می شوند. پیش از شناسایی هورمون جیبرلین، برنج کاران ژاپنی متوجه شدند که برخی از نشاهای برنج رشد طولی زیادی دارند. در سال 1938 پژوهشگران ژاپنی دریافتند که علت رشد طولی بیش از حد در نشاهای برنج آلوده شدن آنها به قارچ Gibberella fujikuroi است. در جریان جنگ دوم جهانی پژوهشهای چندانی در این مورد انجام نگرفت و پس از پایان جنگ یافته های پژوهشگران ژاپنی مورد توجه دانشمندان انگلیسی قرار گرفت و در سال 1950 اقدام به جداسازی برای یافتن جیبرلین را آغاز نموده و در سال 1954 ماهیت شیمیایی جیبرلین مشخص گردید و جیبرلین را که عامل اسیدی داشت به نام اسید جیبرلیک نامیدند.

جیبرلین ها از نظر ساختمان شیمیایی دی ترپنوئید هستند و لذا در خانواده کلروفیل و کاروتن ها قرار می گیرند. جیبرلین ها در حقیقت پلیمرهای تخریب شده ایزوپرن محسوب می شوند. بخش عمده جیبرلین ها از اسکلتی اختصاصی به نام جیبان تشکیل شده است و گروه کربوکسیل آزاد در آن قرار دارد. جیبرلین ها دارای انواع مختلفی هستند که با شماره گذاری به صورت GA1 ، GA2 و... مشخص می شوند. با این که تاکنون بیش از 70 نوع جیبرلین شناسایی شده است ولی مهمترین آنها از نظر فیزیولوژیکی و گسترش طیف عمل GA3 می باشد.

 

محل سنتز و انتقال جیبرلین ها:

جیبرلین ها در میوه، دانه های در حال رشد، برگها، جوانه ها و در ریشه های در حال رشد تولید می شوند. با اینکه جیبرلین از ریشه زایی جلوگیری می کند ولی ریشه یکی از مراکز اصلی تولید این ترکیب می باشد. انتقال جیبرلین از طریق آوندهای چوبی و آبکش انجام می گیرد. جیبرلین ها به صورت درون سلولی و بین سلولی انتقال می یابند. سرعت انتقال جیبرلین در آوندهای آبکش به سرعت حرکت کربوهیدراتها بستگی دارد و در حدود 5 سانتی متر در ساعت است. امروزه تشخیص جیبرلین توسط کروماتوگرافی و اسپکترومتر انجام می گیرد. در گذشته توسط زیست سنجی از آلورون دانه جو که موجب فعال سازی آنزیمهای هیدرولیز کننده مخصوصاً آنزیم آلفا آمیلاز می شود، استفاده می شد. در ضمن افزودن جیبرلین به گیاه پاکوتاه نخود موجب افزایش طول ساقه می شود.

 

ویژگی های جیبرلین:

جیبرلین جایگزین تناوب نوری گیاهان می شود. در گیاهان دوساله موجب تحریک گلدهی می گردد. این ترکیب موجب افزایش طول ساقه می شود. عدم تجزیه کلروفیل، تشویق رشد رویشی و کاهش گلدهی در درختان میوه و مداخله در رشد و نمو میوه ها از ویژگی های دیگر این هورمون می باشد.

 

مشتقات مصنوعی جیبرلین ها:

جیبرلین های مصنوعی به صورت اسید جیبرلیک( GA ) بوده و بیش از 70 نوع جیبرلین تا به حال کشف شده است که با اعداد نشان داده می شود و اکثراً در محصولات باغی از GA3 استفاده می شود.

 

موارد کاربرد جیبرلین در درختان میوه:

جیبرلین با غلظت 10 5 میلی گرم در لیتر در حدود 3 هفته قبل از برداشت، رسیدن میوه های گیلاس را به تاخیر می اندازد. در ضمن جیبرلین موجب افزایش سفتی گوشت میوه گیلاس و کاهش ترکیدگی ناشی از باران می شود. این ترکیب رسیدن میوه مرکبات را نیز به تاخیر می اندازد. استفاده از جیبرلین در میوه سیب و گلابی موجب تحریک رشد میوه و طویل شدن آن می گردد. کاربرد 100 میلی گرم در لیتر از جیبرلین 4 هفته قبل از برداشت موجب تاخیر در رسیدن میوه های گلابی می شود. استفاده از جیبرلین به میزان 20 میلی گرم در لیتر در دوره گلدهی موجب افزایش اندازه حبه های انگور و کاربرد آن در زمان تشکیل میوه موجب تنک شدن خوشه ها و استفاده از جیبرلین قبل از گلدهی سبب بی دانگی در انگور می شود. کاربرد جیبرلین در دوره نونهالی موجب کوتاه شدن این دوره و به بار نشستن نهال می گردد.

سیتوکنین ها:

سیتوکنین یک واژه ژنریک بوده و در تقسیم سلولی موثر است. سیتوکنین ها یا کنین ها گروهی از هورمونهای گیاهی هستند که محرک رشد بوده و اثر تحریکی آنها بیشتر در ارتباط با تقسیم سلولی است. شناسایی اولیه هورمونهای سیتوکنین به اوایل دهه 1940 بر می گردد. این هورمونها فعالیت زیادی را در شکل زایی ( ریخت زایی ) گیاهان تنظیم و هماهنگ می سازند. قسمت عمده این ترکیبات از پورین مشتق شده اند و از نظر شیمیایی به عنوان مشتق آدنین و از اجزای سازنده اسیدهای هسته ای به شمار می آیند.

 

محل سنتز و انتقال سیتوکنین ها:

سیتوکنینها در بافتهای برگ، جوانه ها و بطور کلی در تمام بافتهای گیاه موجود بوده اما در برخی از بخشهای گیاه مثل دانه ها، میوه ها و به ویژه در ریشه ها مقدار آنها زیاد است. یکی از مراکز عمده سنتز سیتوکنین راس ریشه است که از آنجا به بخشهای دیگر گیاه منتقل می شود. از نظر بیولوژیکی متداولترین روش بررسی سیتوکنین روشهای کشت بافت می باشد.

 

ویژگی سیتوکنین ها:

سیتوکنین ها در متابولیسم و به ویژه در فعالیت آنزیمها و کوانزیم های موثر در بیوسنتز مواد و رشد گیاه اثر می گذارند. سیتوکنین ها در نقل و انتقال و به حرکت در آوردن مواد تاثیر دارند. این ترکیبات بر سنتز rRNA و DNA و پروتئین ها بطور مستقیم اثر دارند. سیتوکنین به علت بیوسنتز پروتئین ها از پیری اندام ها جلوگیری می کند. سیتوکنین ها علاوه بر تقسیم سلولی در تمایز سلولها نیز نقش دارند. بین سیتوکنین و اکسین اثر متقابل وجود دارد. برای مثال غلظت زیاد اکسین موجب تحریک ایجاد ریشه های نابه جا می شود، در حالی که غلظت کم سیتوکنین نیز چنین اثری را دارد و یا غلظت کم اکسین موجب تحریک رشد جوانه و تولید ساقه می شود و غلظت زیاد سیتوکنین دارای چنین ویژگی می باشد.

 

مشتقات مصنوعی سیتوکنین ها:

از مشتقات این ترکیب می توان به زاتین( Zeatin )، بنزیل آدنین( BA )، دی متیل آمینوپورین( 2ip )، کینتین( Kinetin )، دی متیل آلیل آدنین( DMAA ) و متیل تیوزاتین( Methylthiozeatin ) اشاره نمود.

 

موارد کاربرد سیتوکنین ها در درختان میوه:

استفاده از BA و کینتین به میزان 200 100 میلی گرم در لیتر در اوایل تابستان موجب افزایش شاخه زایی در درختان میوه می شود. زیرا سیتوکنین از غالبیت انتهایی شاخه جلوگیری می کند. استفاده از BA در مرحله تمام گل به میزان 25 میلی گرم در لیتر موجب افزایش طول میوه ها می شود. کاربرد مشتقات سیتوکنین بعد از برداشت محصول، پایداری سبزینه دم میوه در گیلاس و کاسبرگهای توت فرنگی را افزایش می دهد.

 

اتیلن:

اتیلن محصول طبیعی گیاه است که در سلولهای گیاهی سنتز می شود. این هورمون را هورمون پیری می نامند، زیرا موجب تجزیه کلروفیل و پیر شدن اندامها می شود. اندامهای مختلف گیاهی در مراحل مختلف واکنشهای متابولیکی، اتیلن تولید می کنند و در میوه های در حال رسیدگی میزان آن بسیار زیاد است.

 

محل سنتز اتیلن:

اتیلن در تمامی بخشهای گیاه تولید می شود. پیر شدن طبیعی بافتهای گیاهی صدمات ناشی از ضربه های مکانیکی به بافتها، اکسیژن بیشتر و دمای بیش از 33 درجه سانتیگراد موجب تحریک و سنتز اتیلن می شود. اما اکسیژن کمتر، دی اکسید کربن بیشتر، دمای پائین و نور قرمز از سنتز اتیلن جلوگیری می کند. در گیاهان عالی تنها منبع تولید اتیلن اسید آمینه متیونین است. متیونین ماده گوگرد داری است که از مسیر متابولیسمی ترکیبات گوگرد دار در گیاه و از سیستئین تولید می شود. سنتز اتیلن در گیاه توسط دو سیستم مختلف انجام می گیرد. سیستم اول توسط یک عامل ناشناخته ای آغاز می شود و در تنظیم پیری میوه ها دخالت دارد. این سیستم در میوه های نافرازگرا که در موقع رسیدن فراز یا اوج تنفسی ندارند مشاهده می شود و اتیلن کمتری تولید می گردد. از میوه های نافراز گرا می توان به خرما، توت فرنگی، مرکبات، انگور، آناناس، زیتون، آلبالو، گیلاس، ذغال اخته، انار، تمشک و توت اشاره کرد. سیستم دوم به کمک سیستم اول آغاز می شود و در رسیدن کامل میوه دخالت دارد. در این سیستم، اتیلن زیادی تولید می شود و در میوه های فرازگرا موجب اوج تنفسی می گردد. در میوه های فرازگرا کاربرد اتیلن خارجی موجب تحریک رسیدن میوه و ایجاد اوج تنفسی می شود. از میوه های فراز گرا می توان به سیب، گلابی، هلو، طالبی، آلو، گوجه، انگور فرنگی، سنجد، آواگادو، انبه، خرمالو، انجیر، کیوی، مانگو، فی جوآ خربزه درختی، گواوا، خربزه و هندوانه اشاره نمود. در برخی از میوه های فراز گرا از جمله گوجه فرنگی، موز و طالبی تولید اتیلن قبل از نقطه اوج تنفسی حاصل می شود، اما در برخی دیگر از جمله انبه، فی جوآ، گلابی، سیب، مانگو و آواگادو همزمان با اوج تنفسی میزان اتیلن میوه نیز افزایش می یابد.

منبع تولید اتیلن اسید آمینه متیونین است و این ترکیب ابتدا به تیو آدنوزیل متیونین( SAM ) تبدیل می شود. ترکیب بوجود آمده تحت تاثیر اکسین به آمینو سیکلو پروپان کربوکسیلیک اسید( ACC ) تبدیل می شود. در نهایت از تبدیل ACC اتیلن حاصل می شود و در این تبدیل حضور اکسیژن و آنزیم تشکیل اتیلن دخالت دارند. ظاهراً اتیلن در تمامی سلولهای گیاهی سنتز می شود ولی محل دقیق آن مشخص نیست، اما شواهدی وجود دارد که آنزیمهای مربوط به تونوپلاست در این کار دخالت دارند. زیرا در پروتوپلاستهایی که واکوئل آنها جدا شده باشند، توانایی تبدیل ACC به اتیلن از بین می رود. اتیلن تولید شده در بخشهای مختلف گیاه به صورت انتشار گازی به قسمتهای دیگر منتقل می شود.

 

ویژگی اتیلن:

همانطور که گفته شد اتیلن موجب تجزیه کلروفیل و پیری اندامها می شود. این هورمون به صورت گاز منتشر می شود و خاصیت تحریک خود به خودی دارد. در نتیجه این پدیده ها، هر قسمت از بافت گیاهی که اتیلن سنتز می کند، تدریجاً میزان تولید اتیلن در همین بافت افزایش پیدا می کند و در ضمن به علت انتشار گازی، اتیلن به بافتهای مجاور خود نیز اثر می گذارد. این گاز موجب خمیدگی برگ، ریزش برگ و تورم ساقه گردیده و از رشد ریشه و ساقه جلوگیری می کند. گاز اتیلن سبب تسریع رسیدن میوه ها می گردد. پدیده هایی که ذکر شد ناشی از تغییراتی است که اتیلن در غشاهای سلولی بوجود می آورد.

 

مشتقات مصنوعی اتیلن:

مشتق مصنوعی اتیلن که به صورت مصنوعی بکار می رود اِتفُن و یا مترادف آن اِترِل می باشد. این ترکیب هنگام تجزیه به اتیلن، فسفات و اسید کلریدریک تولید می کند.

 

 

 

موارد کاربرد اتیلن در درختان میوه:

یکی از کاربردهای اتیلن در رساندن مصنوعی میوه ها می باشد. برای این منظور در دمای 20 15 درجه سانتیگراد، رطوبت نسبی 95 80 درصد با دادن اتیلن به میزان 50 20 میلی گرم در لیتر، در مدت 3 1 روز می توان میوه های فراز گرا را تحت رساندن مصنوعی قرار داد. اتیلن در میوه های نافرازگرا همچون مرکبات فقط موجب تجزیه کلروفیل و تغییر رنگ پوست میوه می شود. اما تغییری در عطر و طعم میوه حاصل نمی شود و این عمل را سبز زدایی می نامند. استفاده از اتیلن به میزان 1000 100 میلی گرم در لیتر در بسیاری از گونه های درختی در تابستان و به ویژه در آناناس موجب گل انگیزی و تسریع گلدهی می شود. پاشیدن اتیلن به غلظت 200 20 میلی گرم در لیتر بر روی درختان هلو، آلو و سیب در حدود 8 4 هفته بعد از اتمام گل موجب تنک شدن گلهای اضافی می شود. استفاده از اتیلن به میزان 500 250 میلی گرم در لیتر در سیب و انجیر 2 1 هفته قبل از برداشت موجب تسریع رسیدن میوه می شود. محلول پاشی اتیلن با غلظت 2000 500 میلی گرم در لیتر، حدود 10 روز قبل از برداشت سبب تحریک ریزش میوه و تسهیل در برداشت میوه های هلو، گیلاس، آلو، گلابی، سیب و انگور می شود.

  

+ نوشته شده در  شنبه سوم آذر 1386ساعت 8:35  توسط مهراد زمانی | 

 

1- کاپتان Captan

کاپتان ترکیبی از گروه کاربوکسیدها است که به عنوان یک قارچکش با خواص پیشگیری کنندگی و معالجه کنندگی از آن استفاده می شود.

اسامی دیگر این قارچکش عبارت است از:

Orthocide, Phytocape, Marten, Strike, Merpan

مبدا پیدایش این ترکیب برای اولین بار در سال 1949 توسط کمپانی های شورون Chevron Chemical و استافر Stauffer Chemicalساخته شده ولی در حال حاضر توسط کمپانی زنکا Zeneca نیز تولید و به بازار عرضه می گردد و در کشور ما نیز توسط کارخانجات تولید سموم شیمیایی تولید می گردد.

درجه سمیت (LD50 ) این قارچکش حدود 9000 میلی گرم بر کیلو گرم است. تماس مستقیم آن ممکن است باعث تحریک و سوزش چشم و پوست شود.

فرمولاسیون این قارچکش به صورت پودر و تابل 50 و 80 درصد و همچنین مایع روان موجود است. مصرف این قارچکش بر روی واریته هایی از گلابی و واریته هایی از سیب مانند Red Delicious باعث گیاه سوزی می شود.

موارد مصرف:

این قارچکش را می توان روی بادام، سیب، زردآلو، گیلاس، انگور، شلیل، هلو، گیاهان زینتی، گلابی، گوجه، توت فرنگی، گوجه فرنگی و بر علیه بیماری های مختلف قارچی می توان مصرف نمود. از این ترکیب برای ضدعفونی بذر نیز می توان استفاده کرد.

بیماریهای مهم قابل کنترل یا پیشگیری:

آنتراگنوز، لکه سیاه سیب، پوسیدگی تلخ سیب، پوسیدگی سیاه گونه های بوتریتیس، قهوه ای شدن چمن ها، پوسیدگی قهوه ای، لکه برگی گیلاس، مرگ گیاهچه، سفیدکهای داخلی مانند سفیدکهای داخلی سیب زمینی و گوجه فرنگی، لکه آجری برگ بادام، لکه برگی ناشی از سپتوریا، بیماریهای غربالی درختان میوه هسته دار و چندین بیماری دیگر.

میزان و نحوه مصرف این سم:

برای سمپاشی روی اندامهای هوایی به میزان 5/2 در هزار و برای ضد عفونی بذور به نسبت 2 تا 5 در هزار توصیه می شود.

این قارچکش موارد مصرف مختلفی دارد مانند: ضدعفونی بذر، سمپاشی اندامهای هوایی، ضدعفونی بذور داخل جعبه های مخصوص کاشت، سمپاشی بعد از برداشت، ضدعفونی خاک قبل از کاشت و ضدعفونی قطعات سیب زمینی. برای مصرف این قارچکش حتما باید قبل از بوجود آمدن علائم بیماری آن را بکار برد. بذور ضد عفونی شده توسط این قارچکش را نباید به مصرف خوراکی رساند. این قارچکش با ترکیبات قلیایی سازگاری ندارد و با روغن ها قابل اختلاط نیست. اگر بعد از یک سمپاشی روغنی تابستانه مصرف شود باعث سوزندگی و خسارت به برگها و میوه ها می شود.

این قارچکش را می توان برای محافظت رنگ، پلاستیک و چرم نیز مورد استفاده قرار داد. این ترکیب همچنین می تواند به عنوان یک تنظیم کننده ریشه عمل کرده و باعث افزایش اندازه پرتقال و نارنگی شود.

 

2- بنومیل  Benomyl

بنومیل یک ترکیب از گروه بنزیمیدازول می باشد. قارچکشی سیستمیک است و برای سمپاشی اندامهای هوایی گیاه از آن استفاده می شود.

اسامی دیگر این قارچکش عبارت است از:

Agrocit, Benex, Benlate, Tersan

این ترکیب اولین بار در سال 1968 توسط کمپانی Nemours and E.l. Dupont de company  تولید و عرضه گردید و در حال حاضر در کشور ما توسط کارخانجات تولید سموم شیمیایی تولید می گردد.

درجه سمیت( LD50 ) این قارچکش بیش از 10000 میلی گرم بر کیلوگرم است لذا سمیت آن بسیار ناچیز است. این ترکیب به صورت پودر و تابل 50 درصد موجود می باشد. در صورتیکه به صورت صحیح و به میزان توصیه شده مورد استفاده قرار نگیرد باعث ایجاد گیاه سوزی می شود.

این قارچکش را می توان علیه بیماری قارچی روی بادام،سیب، زردآلو، جو، لوبیا، هویج، کرفس، کلم، مرکبات، خیار، بادمجان، انگور، خربزه، قارچ خوراکی، فلفل، بادام زمینی، چاودار، گلابی، گیلاس، هلو، پسته، آلو، گوجه، برنج، سویا، کدو، نیشکر، گوجه فرنگی، شلغم، چغندرقند، توت فرنگی، سیب زمینی و گیاهان زینتی و همچنین برای ضدعفونی بذور ذرت، سیر، کلم، سیب زمینی شیرین و شلغم مورد استفاده قرار داد.

بیماریهای مهم قابل کنترل یا پیشگیری:

این قارچکش دارای طیف اثر بسیار وسیعی بوده و می تواند بیماریهایی از قبیل آنتراگنوز، لکه سیاه سیب، پوسیدگی سیاه، بوتیریتیس، پوسیدگی قهوه ای، لکه برگی گیلاس، پوسیدگی طوقه، سرکوسپورا، فوزاریوم، کپک خاکستری، سفیدکهای سطحی، بیماریهای ناشی از پنیسیلیوم، بلاست برنج، سیاهک ها، پوسیدگی ساقه، گونه های مختلف قارچ ریزوکتونیا و اسکلروتینیا را کنترل نماید.

میزان و نحوه مصرف سم:

از این قارچکش به میزان 100 تا 600 گرم در 400 لیتر آب برای سمپاشی یک هکتار استفاده می شود. برای ضد عفونی خاک 50 تا 200 پی پی ام و برای ضدعفونی بذور به میزان 100 تا 150 گرم از ماده موثره توصیه و مصرف می شود.

اندامهای سمپاشی شده نباید مورد استفاده دام قرار گیرد. در مدت نگهداری، این ترکیب نباید مرطوب یا خیس شود.

این قارچکش بیماریهایی از قبیل سفیدک داخلی، لب شتری هلو، پوسیدگی میوه بر اثر قارچ ریزوپوس، گونه های مختلف قارچ هلمنتوسپوریوم، گونه های تیفولا، گونه های آلترناریا و قارچهای رده اُاُمیست را نمی تواند کنترل کند.

با آفت کشهایی که واکنش قلیایی از خود نشان می دهند قابل ترکیب نیست. بنومیل قارچکشی است که علاوه بر خاصیت پیشگیری می تواند بیماری را معالجه کند. این قارچکش به صورت سیستمیک عمل می کند. اثر این قارچکش در خاک بستگی به ریشه هایی دارد که در محل تیمار شده قرار دارند. دوام بسیار طولانی دارد و با سایر آفت کشها قابل اختلاط است. این ترکیب میتواند بعضی ازنماتدها رانیز کنترل نماید.

 

3- دودینDodine

دودین یک ترکیب از گروه گوانیدین است که به عنوان یک قارچکش برای پیشگیری و معالجه بیماری بصورت سمپاشی روی اندامهای هوایی گیاه به کار می رود.

اسامی دیگر این قارچکش عبارتند از:

Syllit, Cyprex, Carpene, Venturol, Radspor, Efuzin, Melprex, Guanidol

این ترکیب اولین بار در سال 1954 توسط کمپانی سیانامید تولید و عرضه شد. ولی در حال حاضر توسط کمپانی Kenogard نیز تولید می شود و در کشور ما نیز توسط کارخانجات تولید سموم شیمیایی تولید می گردد.

درجه سمیت( LD50 ) این قارچکش حدود 660 میلی گرم بر کیلو گرم است و لذا سمیت آن متوسط و نسبتا کم است. گاهی باعث تحریک و حساسیت پوست می شود. این ترکیب معمولا به صورت پودر و تابل 65 درصد موجود می باشد. در بعضی از کشورها گزارشاتی در مورد گیاه سوزی این ترکیب روی هلو و آلو ارائه شده و بر روی بعضی از رقمهای سیب مانند Golden Delicious، Grimes و Greening حالت زنگار و سوختگی بوجود می آورد. روی رقمهای گلابی Moore و Van Deman هم صدماتی از این قارچکش مشاهده شده است.

این قارچکش را می توان روی گیاهانی از قبیل سیب، توت فرنگی، گردو، گیلاس، گلابی، هلو، زیتون، زردآلو، پیاز و گیاهان زینتی استفاده نمود.

بیماریهای مهم قابل کنترل یا پیشگیری:

این قارچکش لکه سیاه سیب، پوسیدگی میوه، پوسیدگی قهوه ای، پیچیدگی برگ( لب شتری ) و تا حدودی سفیدک سطحی را کنترل می کند.

میزان و نحوه مصرف:

مقدار مصرف این قارچکش به نسبت 6/0 تا 2/1 در هزار است.

قبل از پیدایش علائم بیماری بایستی سمپاشی را شروع و در فواصل زمانی معین تکرار نمود که معمولا بین 7 تا 14 روز است. برای کنترل بیماری لکه سیاه سیب طی یک دوره 36 ساعته که باعث ایجاد آلودگی می شود باید سمپاشی را انجام داد.

این قارچکش با Chlorobenzilate ، روغن و امولسیونهای روغنی قابل اختلاط نیست. این قارچکش را نباید قبل یا بلافاصله بعد و یا نزدیک به سرما و زمان یخ زدگی مورد استفاده قرار داد. در مورد هلو بعد از ریختن گلبرگها این سم را نباید مصرف کرد. معمولا آب سنگین باعث ناسازگاری و یا غیر قابل اختلاط شدن این ترکیب می شود. این قارچکش هم خاصیت حفاظت کنندگی و هم خاصیت معالجه کنندگی دارد. برای زنبورها سمیت ندارد و نحوه فعالیت آن سیستمیک موضعی است.

 

4- مانکوزبMancozeb

مانکوزب یکی از مهمترین ترکیبات گوگردی آلی ( دی کارباماتها ) است که در مبارزه با بسیاری از بیماریهای گیاهی کاربرد دارد.

اسامی دیگر این ترکیب عبارتند از:

Dithane, Fore, Mancofol, Acarie-m, Blecar-MN, Manzeb, Manzin-80, Nemispor,

M – 45, Policar-MZ, Penncozeb,

مانکوزب تشکیل شده است از مانب و یون روی( Maneb + Zinc ion ) که حاوی 16 درصد منگنز، 2 درصد روی و 62 درصد یون اتیلن بی دی تیوکاربامات منگنز و اتیلن بیس دی تیوکاربامات حاوی یون روی می باشد که جمعا دارای 80 درصد ماده موثره است.

مانکوزب یک قارچکش محافظت کننده اندامهای هوایی از گروه کارباماتهاست.

این قارچکش اولین بار در سال 1961 توسط کمپانی های Rohm and Haas , ELF – Atochem , DuPont Chemical تولید شده است و در حال حاضر در کشور ما در کارخانجات تولید سموم شیمیایی تولید می گردد.

درجه سمیت( LD50 ) این ترکیب 4500 میلی گرم بر کیلوگرم است ولذا سمی است و ممکن است تماس مستقیم آن باعث تحریک و سوزش پوست شود. این قارچکش معمولا به صورت پودر و تابل 80 درصد به بازار عرضه می شود. اگر این قارچکش به صورت صحیح مصرف نشود در گیاه ایجاد سوختگی می نماید. ولی لازم به ذکر است که خاصیت سوزانندگی این ترکیب از مانب کمتر است.

این قارچکش را می توان روی گندم، جو، ذرت، پنبه، سیب، گلابی، خربزه، خیار، کدو، گوجه فرنگی، هندوانه، انگور، پیاز، چغندرقند، بادام زمینی و گیاهان زینتی استفاده نمود.

بیماری های مهم قابل کنترل و پیشگیری:

همانطوریکه اشاره شد مانکوزب را می توان برای کنترل بیماریهای مختلفی به کار برد مانند: لکه برگی، آلترناریایی، آنتراگنوز، پوسیدگی سیاه، بلایت برگی ناشی از قارچ بوتیریتیس، پوسیدگی قهوه ای، لکه برگی سرکوسپورایی، سفیدکهای داخلی، سوختگی اندامهای هوایی سیب زمینی و گوجه فرنگی، گونه های هلمینتوسپوریوم، فیتوفتورا، ریزوکتونیا، بلایت ناشی از پی تیوم، زنگ، لکه سیاه سیب و گلابی، لکه برگی ناشی از سپتوریا، کپک برفی ناشی از فوزاریوم، سیاهکهای پنهان معمولی گندم و جو.

میزان و نحوه مصرف:

میزان مصرف این قارچکش بسته به نوع بیماری به نسبت 2 تا 3 در هزار برای سمپاشی روی اندامهای هوایی و برای ضدعفونی بذر استفاده می شود. در مورد سمپاشی به منظور اینکه سم روی تمامی اندامها پوشش کاملی بوجود آورد لازم است آن را با مقدار کافی آب و یک پخش کننده مصرف کرد. فواصل دفعات مصرف این قارچکش حدود 7 تا 10 روز می باشد.

در زمان نگهداری و انبار کردن این سم هرگز نباید این ماده مرطوب یا خیس شود. بذور ضد عفونی شده و یا اندامهای سمپاشی شده نباید به مصرف خوراک دام برسد. همچنین این سم برای ماهیها سمی است.

در مورد قطعات بذری سیب زمینی برای کنترل قارچ فوزاریوم که باعث پوسیدگی تکه های بذری می شود و برای بیماری بذر زاد Common Scab نیز مصرف می شود.

 این قارچکش با بیشتر آفت کشهای معمولی سازگاری دارد، وقتی به عنوان یک قارچکش محافظت کننده به کار رود بیشترین اثر خود را دارد.

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه سی ام آبان 1386ساعت 20:38  توسط مهراد زمانی | 
 
صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ
شرکت ارمغان سبز بهار نماینده رسمی ابزار آلات باغبانی Worth Garden
شماره تماس: 2514353 - 0261 و 6331274 - 0261 و 6870847 - 0912

نوشته های پیشین
مرداد 1389
آذر 1386
آبان 1386
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM